Axt (Apt, Aptz, Art, Ott) Emanuel Gottlib | Książnica Kopernikańska

Axt (Apt, Aptz, Art, Ott) Emanuel Gottlib

Autor
Katarzyna Krupska
Kategoria
Biogramy

AXT (Apt, Aptz, Art, Ott) Emanuel Gottlib (1719–1780) złotnik, kupiec.

Urodził się w Gdańsku (chrzest 13 VIII 1719), jako syn piekarza Augustusa i Marii Elisabeth z domu Medwitzkin. Wykształcenie złotnicze odebrał w rodzinnym mieście – od 2 kwartału 1732 do 1 kwartału 1739 uczył się u gdańskiego złotnika Johanna Conrada Stenzla.

W 1750 po raz pierwszy odnotowany został w Toruniu w związku z wykonaniem pracy mistrzowskiej, na którą składały się: imbryk do kawy z 3 kurkami i profilowanym brzuścem ozdobionym wiązanką oraz trybowany koszyczek. Prawo miejskie uzyskał 11 VI 1751.

Axt został w 1755 oskarżony przez Johanna Andreasa Silbera i jego żonę Dorotheę o niespłacenie pożyczonych pieniędzy - 50 florenów. Wedle zachowanych listów Axt w celu opłacenia kosztów związanych z przyjęciem obywatelstwa zastawił u nich 10 VI 1751 wykonane z toruńskiego srebra: paterę ważącą 1 markę i 8 łutów oraz dwa lichtarze o wadze 2 marek i 3 łutów, które miał wykupić po upływie 3 miesięcy. W okresie od III 1758 do III 1761 posiadał w swoim warsztacie czeladnika.

Axt wymieniony został po raz ostatni w księdze cechowej w 1777, kiedy przyjął na naukę swoich dwóch synów: Johanna Christopha i Jacoba Ephraima. Niewiele wiadomo o twórczości Axta. Poza majstersztykiem znana jest jedynie srebrna plakietka wotywna datowana na 1750, z przedstawieniem Matki Boskiej z Dzieciątkiem i z dwoma donatorami w strojach szlacheckich, przechowywana w kościele parafialnym św. Mateusza w Ostrowie koło Kruszwicy. Jako cechy imiennej używał liter EA wpisanych w owal.

Axt zajmował się również kupiectwem. Handlował podczas jarmarku miejskiego w 1764. Swoją działalność reklamował w toruńskiej prasie, określając się mianem gdańskiego kupca, mieszkającego na Starym Mieście przy ul . Św. Ducha. Sprzedawał towary luksusowe, m.in. cukier, kawę, herbatę, rodzynki, migdały, pieprz, muszkatołowiec, szafran, indygo, tytoń. Do śmierci był również szynkarzem wódki.

Zmarł 4 I w Toruniu, pochowany został sześć dni później. Axt od 16 X 1753 był żonaty z Magdaleną Lessig,córką toruńskiego balwierza Antoniusa. Ze tego związku pochodziło 12 dzieci.

Bibliografia
  1. K.Krupska, Toruński Słownik Biograficzny, t.7, ToMiTo, UMK, Toruń 2014