Białoszycki Sergiusz | Książnica Kopernikańska

Białoszycki Sergiusz

Autor
Zefiryn Jędrzyński
Kategoria
Biogramy

BIAŁOSZYCKI SERGIUSZ (1891–1966), profesor szkół średnich, inżynier

Urodził się 18 III w  Teofipolu (pow. Starokonstantynowski, guberni wołyńskiej), syn włościanina Wiktora i  Karoliny z  Bielińskich. Miał braci: Wiktora (zginął w  1919 w  armii Denikina) i  Witolda (zmarł w 1965 w Kijowie) oraz siostrę Izabelę (zmarła w 1971 w  Polsce).

Ukończył w  1909 państwowe gimnazjum w  Ostrogu i  podjął studia na Wydziale Matematyczno – Fizycznym Uniwersytetu im. św. Włodzimierza w Kijowie. Po ich ukończeniu w  1913 podjął studia agronomii na Politechnice Kijowskiej, które ukończył w  1918 z  tytułem inżyniera rolnictwa i pracował w rodzinnym majątku pod Teofilem.

W 1920 ruszył pieszo, czasami konno, przez Tatarstan i Ukrainę do Polski. Po niemal dwóch latach tej wędrówki, od 1 X 1921 był nauczycielem w Średniej Szkole Rolniczej w Białokrynicy, a od 1 XI 1923 uzyskał nominację Ministerstwa WRiOP na nauczyciela chemii i  fizyki w  Państwowym Gimnazjum w Chełmży i od 17 XI 1926 „kwalifikację zawodową do nauczania fizyki wraz z chemią w szkołach średnich ogólnokształcących i seminariach nauczycielskich z  językiem wykładowym polskim”.

Ufundował prywatne roczne stypendium bardzo zdolnemu i wtedy biednemu uczniowi Mieczysławowi Porębskiemu, późniejszemu wybitnemu teoretykowi i historykowi sztuki (1921–2012). Od IX 1933 był prof. w I Państwowym Gimnazjum i Liceum im. M Kopernika w  Toruniu.

Aresztowany 6 X 1939 przez okupanta, został osadzony w sławnym Forcie VII, skąd za wstawiennictwem dostojnika SS, swojego byłego ucznia z Chełmży, został zwolniony 29 X 1939, co uchroniło go przed rozstrzelaniem w lesie podtoruńskiej Barbarki. Natychmiast przeniósł się z rodziną do Skierniewic, gdzie mieszkała rodzina żony, Henryki. Tam od 1 X 1940 uczył matematyki w Szkole Krawieckiej i  Zawodowej Szkole Rzemieślniczej, a na tajnych kompletach Liceum Żeńskiego – chemii i matematyki.

Po wyzwoleniu wrócił do Torunia, gdzie w drodze z dworca do domu został zatrzymany i przez tydzień pod dozorem „czerwonoarmiejców” pracował przy odbudowie mostu. Następnie natychmiast podjął przerwane wojną obowiązki nauczycielskie w  I  Państwowym Gimnazjum i Liceum im. M. Kopernika w Toruniu, ucząc chemii i matematyki. Wspierał znakomitego profesora fizyki Jana Szyca, równocześnie kierownika Wojewódzkiego Ogniska Metodycznego Fizyki, w  odzyskaniu unikatowych zbiorów z  gabinetu fizyki, usytuowanej w  latach międzywojennych w  Gimnazjum i Liceum im. M. Kopernika. Od 1 IX 1947 do przejścia na emeryturę w 1957 uczył w Gimnazjum i Liceum Elektrycznym i  równocześnie w  Liceum Cukrowniczym.

W małżeństwie z Henryką z Wiśniewskich miał syna Andrzeja, późniejszego dziennikarza. Mieszkał przy ul. Moniuszki 31 m. 7. Zmarł w Toruniu 3 I 1966 i jest pochowany na cmentarzu św. Jerzego przy ul. Gałczyńskiego.

Białoszycki Sergiusz
Bibliografia
  1. Z. Jędrzyński, Toruński Słownik Biograficzny t. 7, ToMiTo, UMK, Toruń 2014