PODLASZEWSKI WOJCIECH (1897–1980) toruński malarz i konserwator zabytków.
Urodził się 5 V 1897 w Gnieźnie jako syn Ludwika, kantora miejscowego seminarium archidiecezjalnego i Marii z Frankowskich. Podlaszewski był ich szóstym dzieckiem. Uczęszczał do szkoły średniej w Gnieźnie. Po jej ukończeniu rozpoczął studia na ASP (Academie für Kunst und Kunstgewerbe) we Wrocławiu. Początkowo (1913–14) studiował na kierunku rysunek i malarstwo u prof. Fryderyka Pautscha, a następnie u prof. Juliusza Dietza oraz prof. Alberta Niemeyera. Następnie przeniósł się do Monachium, gdzie na tamtejszej politechnice kontynuował studia z zakresu technologii malarstwa pod kierunkiem prof. A. Eibnera. Studiował także w monachijskim Instytucie Sztuki Stosowanej.
Od lipca 1919 do lipca 1921 służył jako ochotnik w Wojsku Polskim, biorąc m.in. udział w wojnie polsko-rosyjskiej. Po zakończeniu służby wojskowej rozpoczął pracę pedagogiczną; uczył przedmiotów artystycznych (malarstwa, rysunku i historii sztuki) w szkołach w Gnieźnie, Toruniu oraz na Śląsku malarskie.
Prace malarskie w Toruniu
W 1925–37 mieszkał w Toruniu. Tutaj ożenił się z Zofią Budzyńską (1927). Małżeństwo było bezdzietne. Podlaszewski zajmował się głównie pracami konserwatorskimi przy odnawianiu polichromii w kościołach oraz obiektach użyteczności publicznej. Najważniejszymi jego pracami malarskimi w Toruniu były konserwacja w salach reprezentacyjnych Dworu Artusa oraz w Muzeum Miejskim, mieszczącym się w Ratuszu Staromiejskim, gdzie odnowił obrazy i wystrój Sali Sądowej. W 1927–28 oraz w 1936 dokonał renowacji 30 malowideł, w tym głównie pocztu królów polskich z toruńskiego Ratusza Staromiejskiego. Podlaszewski prowadził zorganizowaną i rozciągniętą w czasie akcję restauracji obrazów w siedzibie Towarzystwa Naukowego Torunia. Wykonał także prace przy polichromii kościoła ewangelickiego na toruńskim Starym Mieście (obecnie kościół jezuicki św. Ducha).
Jako artysta malarz i konserwator zabytków Podlaszewski był aktywnym członkiem stowarzyszenia artystycznego. Był członkiem toruńskiej Konfraterni Artystów oraz z grupy „Zachęta”. Wystawiał w Toruniu, m.in. wkrótce po przybyciu do miasta. Jeszcze przed osiedleniem się na stałe w Grodzie Kopernika wziął udział w Wiosennej Wystawie Dzieł Sztuki zorganizowanej przez ZPAP (kwiecień 1926).
W 1938 opuścił ostatecznie Toruń kończąc tym samym ponad dziesięcioletni pobyt w tym mieście i przeniósł się na stałe na Śląsk. W czasie drugiej wojny światowej był represjonowany. W 1940 został aresztowany i osadzony w obozie koncentracyjnym w Dachau.
Po zakończeniu działań wojennych powrócił do Polski i znalazł się w Sosnowcu, gdzie osiadł na stałe. W 1949–61 pełnił przez trzy kadencje urząd prezesa sosnowieckiego Oddziału ZPAP. W trakcie swojej długiej działalności artystycznej zorganizował liczne indywidualne wystawy malarskie w wielu miastach, m.in. Poznaniu, Gnieźnie, Toruniu, Bydgoszczy, Brodnicy, Gdańsku i Katowicach. Zajmował się nie tylko malarstwem sztalugowym. Wykonał również polichromie w licznych kościołach prowincjonalnych: Działdowie, Kazanicach, Kiełbasinie, Jeżewie, Gnieźnie. W kościele parafialnym w Jeżewie przeprowadził renowację obrazu słynnego malarza Hermana Hana.
Gdy mieszkał na Śląsku, należał do grupy artystycznej „Zagłębie”, jako członek założyciel oraz członek I Oddziału ZPAP w Sosnowcu. W jego twórczości malarskiej dominowały obrazy olejne, a wśród nich sceny historyczne (Mieszko I, 1924) oraz bardzo realistycznie, niemal fotograficznie ujęte portrety.
Gdy przebywał w Toruniu, zajmował się głównie pracami konserwatorskimi. W 1929–31 Podlaszewski wykonał prace malarskie podczas renowacji podjętych w toruńskim kościele NMP z inicjatywy ówczesnego proboszcza parafii, księdza Kirsteina. Postępy nadzorował wojewódzki konserwator zabytków i historyk sztuki Gwido Chmarzyński.
Jesienią 1929 rozpoczęto konserwację polichromii ściennych w toruńskim kościele Mariackim. Prace restauracyjne trwające blisko dwa lata objęły w głównej mierze prezbiterium kościoła. Szczegółową koncepcję kolorystyczną zaprojektował artysta malarz, prof. Wojciech Jastrzębowski. Natomiast Podlaszewskiemu przypadło w udziale najistotniejsze zadanie, czyli wykonanie prac malarskich, których poziom oceniono bardzo wysoko. W Toruniu Podlaszewski wykonywał również liczne zlecone prace konserwatorskie w kościołach prowincjonalnych. Na zamówienie biskupa Karola Radońskiego w 1937 odnowił zabytkowy obraz, cieszący się kultem cudownego wizerunku Matki Boskiej, z kościoła parafialnego w Charłupi Małej (diecezja włocławska). Podlaszewski zaznaczył swoją obecność w Toruniu, biorąc udział w tworzeniu scenografii narodowej Ratusza Starego Miasta w postaci wkładu w budowę malarskiej galerii prezydentów Rzeczypospolitej (jest autorem portretu prezydenta Ignacego Mościckiego, 1935). Portret Mościckiego został zamówiony u Podlaszewskiego przez Zarząd Miasta z inspiracji kustosza Muzeum Miejskiego w Toruniu, dr. Gwidona Chmarzyńskiego. W jego zamierzeniu praca ta miała stanowić uzupełnienie toruńskiego pocztu polskich władców. Portret autorstwa Podlaszewskigo był jednym z kilku zamówionych w 1934 przez toruńskie władze miejskie do Ratusza (twórcami pozostałych byli: Bruno Gęstwicki, Ignacy Mazurek, Janusz Jarosiewicz). Toruńskie władze miejskie bardzo wnikliwie interesowały się stroną artystyczną portretów i nadzorowały prace. Wywołało to sprzeciw artystów, w tym Podlaszewskiego, którzy 10 XII 1934 wymogli zniesienie obowiązku dostarczenia przygotowawczych szkiców węglowych. Portret wykonany przez Podlaszewskiego namalowany został w konwencji pozostałych obrazów królów polskich z objaśniającą inskrypcją pod malowidłem. Po przeniesieniu się na Śląsk Podlaszewski nadal aktywnie pracował jako malarz, przyjmując głównie zlecenia kościelne, zarówno na wykonanie wystroju malarskiego jak również na restaurację już istniejących obrazów bądź polichromii. W 1957 wykonał renowację dwóch obrazów gotyckich z poł. XV w., znajdujących się w kościele parafialnym św. Wawrzyńca w Cynkowie. W 1966 namalował cztery obrazy na płótnie dla kościoła parafialnego w Iłży.
Witrażownictwo
W tzw. toruńskim i śląskim okresie swojej twórczości Podlaszewski. zajmował się także witrażownictwem. Wykonał m.in. projekty witraży dla kościoła św. Wojciecha w Starogardzie. Głównymi domenami jego twórczości artystycznej były: polichromie ścian i sklepień kościelnych, portrety, pejzaże oraz martwe natury. Autoportret Podlaszewskiego (olej na płótnie, 1922), przedstawiający go jako malarza z paletą farb, znajduje się w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie.
Podlaszewski jest także autorem dwóch artykułów prasowych dot. przeprowadzanej przez siebie konserwacji polichromii malarskiej w toruńskim kościele Mariackim, które ukazały się na łamach „Słowa Pomorskiego.”
Podlaszewski zmarł 22 III 1980 w Gnieźnie i został pochowany w grobowcu rodzinnym. W Toruniu mieszkał przy ul. Strumykowej 2. Natomiast jego zakład malarski znajdował się przy ul. Podmurnej 64
- A. Kucharski, Toruński Słownik Biograficzny t. VI, ToMiTo, UMK, Toruń 2010