„Wisła” w tytule konferencji „Zabytków toruńskich młodszego pokolenia” może zdziwić, acz nie powinna – nie stanowi zabytku sama w sobie, ale jest nośnikiem wartości dziedzictwa niematerialnego Torunia. Jest jego częścią niezwykle istotną jako rzeka, która daje życie, dzieli i łączy, która „służyła” różnym celom i pełniła wielorakie funkcje, a te przekładają się na dziedzictwo materialne.
Chcemy zastanowić się nad dzisiejszą relacją Torunia i Torunian z Wisłą – bo już nie „twarzą do rzeki”, a raczej plecami lub tyłem. Także nad dzisiejszą relacją do nadbrzeża, ikonicznej panoramy Torunia od strony Wisły – czy jest dziełem skończonym? Nadbrzeże skrywa relikty przeszłości sprzed wieków, tj. pozostałości średniowiecznego klasztoru i kościoła ss. Benedyktynek, skutecznie „ukryte”, tj. zasypane podczas urządzania Bulwaru u schyłku lat 70. XX w. To zaledwie pół wieku temu, a jakże inny stosunek do dziedzictwa.
Dowiemy się, do czego „służyła” Wisła miastu i mieszkańcom oprócz oczywistych funkcji komunikacyjnych, obronnych, handlowych, dających zatrudnienie, także higienicznych, sportowych, rozrywkowych.
Poruszony zostanie wątek regulacji Wisły w XIX w. i jego znaczenia dla kształtowania i życia miasta. Uregulowane koryto rzeki stanowi materialne świadectwo ważnego etapu w dziejach Torunia i innych miast korzystających z sąsiedztwa Wisły, element technicznego dziedzictwa kulturowego i osiągnięcie inżynierskie.
Architektura związana z Wisłą to zarówno obiekty Twierdzy Toruń: Koszary Nadwiślańskie, fortyfikacje, most żelazny o wymowie pomnika ku chwale krzyżackiego Torunia i niemieckiej państwowości, jak i przystań wioślarska na lewobrzeżu z okresu II RP. W odniesieniu do architektury fortecznej poznamy ciekawy projekt rewitalizacji Fortu X ilustrujący, że zabytek to zasób, a nie ograniczenie.
Codzienności, ale i architektury dotyczą opracowania na temat łaźni/łazienek i plaż nad Wisłą, łącznie ze służąca im „architekturą okazjonalną”, a także knajp – tu ciekawe ustalenia dotyczące tych najstarszych w Toruniu (pruski mur) oraz kompleksu rekreacyjnego Jacoba Dilla na lewobrzeżu. Po raz pierwszy też obszernie o toruńskich armatorach i historii przewozu.
Nie może zabraknąć opowieści o „Festiwalu Wisły”, który przywraca Wiśle życie i rzekę miastu. To największy w Polsce spływ tradycyjnych łodzi i statków rzecznych, z wieloma atrakcjami i wydarzeniami na wodzie i nadbrzeżach kilku nadwiślańskich miast. W tym roku Festiwal obchodzi 10-lecie.
Do tego dyskusja, jak zawsze, zapewne szczególnie ciekawa w odniesieniu do tematów panoramy czy reliktów średniowiecznych na Bulwarze Filadelfijskim.
PROGRAM KONFERENCJI
Godz. 9.00 Powitanie, wprowadzenie
Dyskusja
Dyskusja
Godz. 11.30 Przerwa na kawę/herbatę
Godz. 12.00
Dyskusja
Dyskusja
Ok. godz. 14.00
Dyskusja
Dyskusja
Godz. 16.00 Podsumowanie, zakończenie obrad
Organizatorzy: Oddział Toruński Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Książnica Kopernikańska w Toruniu.