Autor
R. Sudziński
Kategoria
Biogramy

BOSZKO RYSZARD (1903-1971), działacz oświatowy i polityczny.

Urodzony 1 VI 1903 w Siupnie w powiecie płockim w rodzinie inteligenckiej. Syn Hieronima i Bronisławy. Po ukończeniu w 1923 szkoły średniej studiował na Wydziale Humanistycznym UW(Uniwersytetu Warszawskiego), uzyskując pod kierownictwem profesora M. Handelsmanna tytuł magistra filozofii. Równocześnie zdobył absolutorium na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym UW. W 1928-30 pracował jako asystent na UW, kończąc jednocześnie 2-letnie Studium Pedagogiczne przy tej uczelni.

Następnie przeszedł do pracy w oświacie, najpierw na stanowisku nauczyciela gimnazjum im. S. Staszica w Warszawie, później w kuratoriach w Krakowie i Toruniu. W 1937 został dyrektorem Państwowego Gimnazjum i Liceum im. M. Kopernika w Toruniu. Stanowisko to zajmował do wybuchu wojny, dając się poznać jako energiczny administrator, poświęcający wiele uwagi i czasu sprawom dydaktyczno-wychowawczym szkoły, oraz wyróżniający się nauczyciel historii.

Aresztowany w końcu września 1939 przez Gestapo, został skierowany do pracy przy rozbiórce wysadzonego przez Polaków żelaznego mostu drogowo-kolejowego przez Wisłę. W następstwie choroby i przy pomocy organizacji polskich został umieszczony w szpitalu więziennym, z którego w marcu 1940 udało mu się zbiec, po czym ukrywał się w gminie Zągoty w powiecie płońskim, gdzie prowadził tajne nauczanie. Osiadłszy w Czerwińsku, pracował w charakterze robotnika, a następnie księgowego w majątkach ziemskich, gdzie organizował akcje sabotażowe przeciwko Niemcom.

Dyrektor II LO w Toruniu

W końcu 1945 wrócił do Torunia, w którym z upoważnienia pełnomocnika Rządu Tymczasowego RP na wojewodę pomorskiego. H. Świątkowskiego 8 lutego rozpoczął organizację szkolnictwa, stając się przez kilka dni swojego rodzaju tymczasowym kuratorem Okręgu Szkolnego Pomorza. Dobra znajomość języka rosyjskiego pozwoliła mu na nawiązanie kontaktu ze sztabem dowództwa radzieckiego, co ułatwiło częściowo pracę nad wskrzeszeniem szkolnictwa polskiego na Pomorzu.

Od połowy lutego 1945 do grudnia 1952 ponownie piastował urząd dyrektora I Państwowego Gimnazjum i Liceum im. M. Kopernika. Równocześnie udzielał się w życiu politycznym, wstępując w marcu 1945 do PPS(Polskiej Partii Socjalistycznej) i pełniąc funkcję wiceprzewodniczącego. Zarządu Koła Nauczycielskiego PPS w Toruniu. Był również członkiem Zarządu Grodzkiego TUR (Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego) w mieście.

W końcu 1948 wstąpił do PZPR(Polska Zjednoczona Partia Robotnicza), jednak na fali „czystek”, jesienią 1949 został z niej wykluczony „za obcość klasową i skłonność do drobnomieszczańskiego przywiązania do własności prywatnej”. W 1951 egzekutywa Komitetu Miejskiego PZPR przywróciła mu prawa członka partii, desygnując go do pracy szkoleniowej w charakterze nieetatowego instruktora Komitetu Miejskiego PZPR. W 1952-7 powrócił na własną prośbę do pracy w szkole, tym razem na stanowisko nauczyciela w II LO w Toruniu. W tym czasie, w 1954, decyzją WKKP (Wszechzwiązkowa Komunistyczna Partia) w Bydgoszczy został ponownie wydalony z PZPR za „obcość ideologiczną, wytwarzanie niewłaściwej atmosfery i stosunków w szkole”.

W marcu 1957 WKKP przywróciła mu prawa członka partii i zrehabilitowała. Wkrótce potem objął funkcję dyrektora IV LO w Toruniu, równocześnie angażując się w pracę związkową, m. in. w 1959 został członkiem Zarządu Powiatu i Grodzkiego ZNP(Związek Nauczycielstwa Polskiego) w Toruniu. Pogłębiał również swoje przygotowanie instruktorskie, kończąc w 1965 Wydział Ekonomiczno-Filozoficzny WUML (Wieczorowy Uniwersytet Marksizmu – Leninizmu) w Bydgoszczy.

Za swoją działalność społeczno- polityczną i zawodową odznaczony był Krzyżem Kawalerskim OOP, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Zwycięstwa i Wolności, Odznaką Tysiąclecia Państwa Polskiego. Zmarł 26 XIII 1971 w Toruniu.

Bibliografia
  1. R. Sudziński, Toruński Słownik Biograficzny, t.1. ToMiTo, UMK Toruń 1998